نوشته‌ها

کرچی در طیور

کرچي در مرغ
کرچي يک پديده فيزيولوژيکي طبيعي است که در طيور ظاهر مي شود و يک حالت غريزي است که به تداوم نسل بقاي آنها کمک مي کند. در مدت کرچي ، مرغ روي تخم مي خوابد و آنها را به جوجه تبديل مي کند و در اين مدت تخم گذاري متوقف مي شود. کرچي به تغييرات دروني و بيروني منتهي مي شود. ممکن است در سال چندين بار کرچ شوند و تعدادي نيز به ندرت و يا اصلاً آن را نشان نمي دهند. از اين سويه ها مي توان به مرغان لاري و دسته مرغ هاي آمريکايي نژادهاي کوشين ، سيلکي و لکهورن اشاره کرد.
خصوصيات کرچي در مرغان لاري :
دفعات کرچي در نژادي مثا لاري زياد است و معمولاً ذر سال ۳-۲ بار مرغان اين نژاد کرچمي شوند. مرغان لاري معمولاً مادران خوبي نسبت به تخم مرغهاي خوابانيده شده درزير آنها و جوجه هاي خود نمي باند .

دسته مرغ هاي آمريکايي :
اين مرغها کخ کرچ مي شوند حس مادري در آنها زياد شده و تا هنگام بيرون آمدن جوجه ها از تخم مرغ بصورت مدام بر روي تخم هاي خود مي خوابند و لاشه هاي جوجه هاي آنها نيز پس از بلوغ بزودي چربي دار شده و چاق مي شوند .
نژاد لکهورن : استعداد ژنتيکي کرچي در تمام پرندگان خانگي به غير از نژاد لکهورن سفيد ديده مي شود.
نژاد سيکي و کوشين : اين نژاد ها رکورد دار کرچي در بين نژاد ها هستند .
حالات يک مرغ کرچ :
۱- منزوي شدن
۲- در آوردن صداهاي مخصوص
۳- علاقه به خوابيدن روي تخم
۴- کاهش درجه حرارت بدن نسبت به حالتي که کرچ نيست. دليل آن فعاليت ماهيچه اي و متابوليکي در مرغهاي کرچ پايين است.
۵- مرغ حساستر و نسبت به ديگر مرغها و همچنين حضور انسان واکنش نشان مي دهد.
۶- مرغان کرچ در طي دوران کرچي پرريزي مي کنند .
۷- تخم گذاري در آنها متوقف مي شود .
۸- مرغ کرچ فقط يکبار در روز افدام به خوردن و آشاميدن کرده و به سذعت به جاي خود بر مي پردد .
اعمالي که مرغ کرچ روي تخم مرذغ نطفه دار طي سه هفته انجام مي دهند :
کرچي بخشي ار رفتار توليد مثلي ااست که در آن حالت مادرانه پرنده تشديد مي شود. با حرارت بدن خود حرارت لازم براي رشد نطفه و جنين داخل تخم مرغ را فراهم و با رطوبت بدن خود مانع از تبخير مايعات داخل تخم مرغ مي گردد.
مرغ کرچ هر چند ساعت تخم مرغها را جابجا مي کند. وقتي مرغ براي خوردن دانه و آب از روي تخم مرغها بلند مي شود. جهت رشد جنين ، عمل تهويه صورت مي گيرد. اعمال فوق که منجر به توليد مثل يعني توليد ج.جه مي گردد جوجه کشي طبيعي مي نامند .جوجه کشي ممکن است بوسيله دستگاهي انجام گيرد که آنراجوجه کشي مصنوعي مي نامند وجوجه کشي مصنوعي نيازي به مرغ کرچ ندارد.
عوامل کرچي:
کرچي را درمرغها ميتوان به عواملي چند مانند: نژاد، آب و هوا، محل تخمگذاري پرنده و تغذيه نسبت دارد که در اين ميان نقش نژاد از همه پررنگتر است بطوريکه در نژادهاي سنگين ميزان نسبت به نژادهاي سبکتر بيشتر مي باشد. همچنين تاريک و دنج بودن محل تخمگذاري و جمع نکردن تخم مرغ ها به طور منظم خود عاملي است که مرغ را تحريک به کرچ شدن ميکند بطوريکه ميتوان از اين عامل براي کرچ کردن مرغ در هنگام نياز استفاده کرد. شايد اولين عامل موثر در وقوع کرچي بستري آرام و نرم با تخم گذاشته شده باشد. حالت کرچي وابسته به ژن بوده و مطالعات بيان کننده آنست که ژن کوتولگي( DW) باعث تشديد حالت کرچي است.
قفس هاي مرغ کرچ
به طور طبيعي مرغهاي تخمگذاري که اولين دوره فاژ فعال تخمگذاري را پشت سرگذاشته اند، تمايل به کرچ شدن دارند. کرچي يک خصوصيت ژنتيکي بوده و در نژادهاي گوشتي بيش از نژادهاي تخم گذار ديده ميشود. يک مرغ کرچ اگر در قفسي که کف آن سيم يا نرده است گذاشته شود ممکن است سريع تر به شرايط طبيعي خود برگردد. از سالها قبل استفاده از قفس براي مرغهاي کرچ يک ضرورت بود ولي امروزه اين خصوصيت در اکثر نژادها به طريق اصلاح ژنتيکي حذف گرديده است و استفاده از قفس مرغهاي کرچ ضرورتي ندارد.

رفتار کرچي:
از لحاظ رفتاري اگر مرغ کرچ را از لانه خارج کنيم مقاومت کرده، پرهاي گردن را سيخ نموده وقدقد مي کند. خوشبختانه کرچي صفتي است با وراثت پذيري نسبتا يالاکه در برنامه هاي اصلاح نژاد انتخاب عليه اين صفت صورت ميگيرد.کرچي در مرغهاي تخم گذار تجاري بندرت مشاهده ميشود امادرمرغهاي مادر گوشتي در شرايط محيطي گرم بخصوص در خطوط پدري گله هاي اجداد بعضا مشاهده ميشود.در بوقلمون رابطه مستقيمي بين سطوح پرولاکتين و طول دوره کرچي وجود دارد. پرنده هايي که در قفس پرورش مي يابند ندرتا کرچ ميشوند بنابراين محيط نقش عمده ايي در تحريک کرچ شدن پرنده دارد. مرغهاي کرچ درجستجوي جايي که پوشيده ، تاريک، گرم ومرطوب وقبلا تعدادي تخم مرغ در آنجا جمع شده باشند. وجود چنين محلهايي در گله هاي مرغ مادرگوشتي نشان دهنده ضعف در مديريت است. با تغيير شرايط محيطي بخصوص تغيير مولد بستر مي توان کرچي را متوقف نمود.
با اينحال تحت بهترين روش مديريتي کرچي ۱۵ تا ۲۱ روزبراي شروع مجدد توليد زمان لازم است ودر اين دوره برگشت تغذيه پرنده ها بايد بر اساس تغييرات نياز مواد مغذي آنها صورت گيرد.
بهترين روش مديريت کرچي افزايش دفعات جمع آوري تخم مرغاي روي بستر و داخل لانه و ممانعت از ايجاد مکانهاي مناسب براي لانه گزيني مرغها بر روي بستر است. پرريزي از اين جهت براي مديران قله مرغ مادر گوشتي اهميت دارد که موجب کاهش تعداد تخم مرغ توليدي ميشود. کرچي بهمراه ريختن منظم پرها ازبدن ميباشد. اين پديده بطور طبيعي نيز در اغلب پرنده هاي موجود در يک گله مشاهده ميشود.با توسعه کرچي معمولا فعاليت تخمدان کاهش مي يابد، در شرايط طبيعي تولک رفتن ابتدا پرهاي نواحي سر، وسپس سينه وپشت و در نهايت بالها و پرهاي دم ميريزند. پرهاي بال بتدريج از شماره يک تا ده مي ريزند که منظور از شماره يک پر نزديک به بدن در مجاورت پرهاي ثانويه است.
بنابراين ترتيب ريختن پرهاي اوليه بعنوان معيارهايي براي مرحله پر ريزي مورد استفاده قرار مي گيرد ، با اين وجود حتي در پرنده هاييکه تا سن ۵۰ الي ۶۰ هفتگي تخمک گذاري منظم دارند تعدادي از پرهاي اوليه مي ريزد که بر روي بستر ديده ميشوند پر ريزي گردن يک پديده معمول در بعضي از گله هاي مرغ مادر گوشتي است ودر گله هايي که وقوع اين پديديه زياد است اوج توليد و تداوم آن مطلوب نيست. پر ريزي گردن غالبا بعلت نقص تغذيه در دوره قبل از اوج توليد ايجاد ميشود. اين وضعيت بطور معمول درگله يا در بين پرنده هايي اتفاق مي افتد که اندکي وزن آن بالاتر از استاندارد بوده ومدير مزرعه بدليل تنظيم وزن بدن ميزان خوراک کمتري در اختيار آنها قرار داده است . بنابراين پر ريزي گردن اغلب بهمراه توقف در افزايش وزن ميباشد. پر ريزي طبيعي به ندرت در گله هايي که بطور تصادفي بيش از حد خوراک مصرف ميکنند ، اتفاق مي افتد.

اثرات هورمون بر روي کرچي:
از لحاض فيزيولوژيکي در زمان کرچي ترشح هورمون پرولاکتين افزايش ميابد. اگر به يک مرغ هورمون پرولاکتين تزريق شود کرچ ميشود. ازلحاظ ژنتيکي دو جفت ژن ( Aa و Cc )بدني باعث کرچي ميشوند و در موقعي که دو جفت ژن بصورت غالب وجود داشته باشد مرغ از خود کرپي نشان ميدهد. به مجرد اينکه سطح هورمون LH کاهش مي يابد هورمون پرولاکتين افزايش پيدا مي کند ودر اثر لانه روي زياد ونشستن بيشتر مرغ در لانه، پرولاکتين کاهش مي يابد. پرولاکتين ازهيپوفيز ترشح ومقدار آن به آزاد کننده هاي پرولاکتيني بستگي دارد. علاوه بر عوامل ژنتيکي پاره اي عوامل محيطي نيز بر کرچي موثر هستند و باعث تسريع در بروز آن مي شوند ( مثلا تاريک شدن محيط ، جمع شدن تخم مرغ در آشيانه و بالا رفتن حرارت محيط باعث بروز کرچي مي گردند). براي جلوگيري از کرچي مي توان شرايط محيطي را بهم زد يعني با روشن کردن محيط يا کاهش حرارت وجمع آوري تخم مرغها از آشيانه مانع بروز آن شد.
اگر مرغي در سال چندين بار از خود کرچي نشان داد تخم گذاري ساليانه آن مرغ کم خواهد شد. لذا با انتخاب مي توان به آساني ژن هاي عامل اين صفت را حذف نمود. در مرغ هاي کرچ طول
هورمونهاي متعدد در شروع فعاليت تخمک گذاري موثرند هورمون FSH باعث تحريک تخم دان و افزايش و توليد زرده تخم ميشود اين هورمون مهم، اينچنين باعث تحريکترشح استروژن از تخمدان شده که باعث ميشود دستگاه زاينده ماده و لوله تخم بر بزرگ وفعال شود. LH باعث بلوغ فوليکول ها و آزاد شدن زرده از تخمدان ميگردد.اين هورمون همچنين تخمدان راجهت توليد پروژسترون تحريک ميکند که باعث ترشح آلبومين و پوسته توسط مجراي تخم بر شده که همزمان با خارج شدن آن از مجراي تخم بر به خارج زرده اصافه مي شود.LH سطوح کلسيم، فسفر، پروتيين و چندين ويتامين را درآن باعث ميشود. پرولاکتين بعد از اينکه پرنده بروي تخم خوابيد ترشح شده و باعث کرچ شدن پرنده ميگردد.

چطور مرغها را ازکرچي منصرف نماييم:
۱- استفاده از روش مديريتي:
* تغيير شرايط محيطي پرنده
* جلوگيري از نشستن بر روي تخم ها
* جلوگيري از توقف طولاني در لانه ها با جمع آوري سريعتر تخم مرغها
*ايجاد آشيانه کافي.
* ايجاد نور يکدست در تمام لانه ها
* تغيير مکان لانه ها و يا پرندگان

۲- استفاده از داروها:
هدف اينست که مقدار پرولاکتين را کاهش و ترشح گناد و تروپين را افزايش دهيم. براي کار ميتوان از آسپرين،سيترات کلوميفن و تاموکسيفن مصرف کرد. در هر صورت پرنده بايد از بقيه جدا شود،تغذيه آن مانند بقيه طيور گله اجرا شود. شايد تعجب کنيد وندانيد چرا ما در مرغداري از قفس استفاده مي کنيم در حاليکه ادعا ميکنيم پرورش مرغ در فضاي بستربهتر است در واقع اين قفس، قفس انحراف از کرچي مي باشد.مرغ زماني کرچ ميشود که تصميم بگيرد روي دسته ايي يا تعدادي از تخم مرغها بخوابد تا اينکه جوجه ها از تخم در بيايند. مرغ ها پرهايشام را پربار ميکند تا دماي بدنش را کاهش دهد و سينه اش را لخت ميکند يا پرهايش را ميريزد تا تخم مرغ ها را گرم و مرطوب نگه دارد. اين حس مادري طبيعي در نژادهاي مدرن امروزي مرغها پرکنده شده است. اگربعضي وقتها مرغ کرچ ميشود اين مرغها هميشه روي تخم مرغها نمي شينند تا جوج ها بيرون آيند.
تخم مرغهاي بعضي از نژادهاي خاص مرغها ازجمله BAN TAM بخاطر مهارتهاي مادرانه ظريف و خوب مورد توجه قرار دارند ولي همه مرغهاي امروزي داراي اين صفت يا خصلت نيستند، بدون وجود يک خروس تخم مرغ به جوجه تبديل نمي شود وهرگز ا زتخم مرغ جوجه بيرون نمياد. ميزان زياد روشنايي روز باعث گرچي ميشود وشايد يعضي از نژادها خيلي بيشتر از گونه هاي ديگر نسبت به روشنايي و تاريکي حساس باشند. حساسيت ديگر مرغها نسبت به کرچي اين است که دو عدد از مرغها بنامهاي poja واستراپ سياه کهدو ماه پيش کرچ شده اند و همچنين در همان حالت باقي مانده اند.
وقتي يک مرغ کرچ مي شود بندرت آشيانه اش را ترک ميکند. اگرچه در شرايط مطلوب آنها آشيانه شان را روزي يکبار براي خوردن و آشاميدن آب و دفع فضولات ترک ميکند. معمولا در اين زمان مقدار بيشتري فضولات در آشيانه جمع ميشود و البته اينها مربوط به جزييات مي شود. براي جوجه ها و مرغهايي که داراي غريزه مادري هستند و نژادهايشان عوض شده است در واقع اين مي تواند مسعله بزرگي باشد که اگر آنها کرچ شوند و همانطور بمانند ممکن است ازگرسنگي و يا بي آبي تلف شوند.

چندين مورد انحراف از کرچي:
شامل انداختن مرغ يا فرو بردن سر مرغ در آب است. عده اي از مردم اين تفکر را قبول ندارند. آنها مي گويند اينکار علاوه بر اين موجبسرما خوردگي و مرگ طيور ميشود.ميتواند بر خلاف ميل پرنده، فرو بردن سر در آب مفيد نباشد و ضرر و زيانهايي در پي داشته باشد. ويا گذاشتن يا قرار دادن مرغهاي کرچ در يک قفس که قفس از يک شاخه آويزان شده باشد ومرغ داخل قفس را تاب دهيم اين باعث از بين رفتن کرچي ميشود. بنظر خيلي جالب است که اين کارها باعث نوعي تهوع در مرغها شده و ديگر نمي توانند به کرچي خود ادامه دهند. بايد با مرغها رفتار بشر دوستانه داشته بايم يا اينکه با آنه مثل يک انسان رفتار کنيم.
طب سوزني در معالجه کرچي مرغ:
بنا به گزارشهاي منتشره از سوي پروفسور لين جين شو از دانشگاه ملي تايوان معلوم شده که اين روش ساده سنتي از طب چيني در مقابل با کرچي طيور موثر واق ميشود و مردم چندين هزار سال است که براي جلوگيري از کرچي در مرغها با استفاده از طب سوزني مي پردازند. ايشان براي تعيين اثر طب سوزني روي کرچي تعداد۶۰ قطعه مرغ برخي از نژاد تايواني را تحت آزمايش قرار داد ودر روز سوم کرچي آنها را به سه دسته تقسيم نموده است. دسته اي که به آنها بايد سوزن زده شود، دسته ايي که بايد تحت مداواي دارويي و دسته کنترل يا شاهد.
پژوهشگران براي دسته اول در نقطه اييکه بين دو سوراخ بيني و روي منقار مرغها است سوزن مخصوص را وارد نموده و آنرا تا دو روز در جاي خود باقي گذاشتند.در گروه دوم به هر مرغ ماده ايي براي تحريک تخمک گذاري از طريق تزريق از داروي سيترات کلومي فنس انجام گرديد. به مرغهاي دسته سوم (کنترل ) نيز يک ماده خنثي که معمولا بعنوان نگهدارنده ماده موثر در داروها بکار ميروند تزريق شد. بعد ازاين کارها مرغها را به قفسهاي انفرادي خود برگردانده و آب و غذا در اختيار آنها قرار دادند. رفتار و توليد تخم مرغ در آنها روزي دو بار تا مدت ۶۰ روز تحت نظر قرار گرفته ويادداشت ميشد.نتايج حاصله نشان داده که درمان با طب سوزني کرچي را در مدت يک تا چهار روز قطع ميکند ولي دسته ايي که با سيترات کلومي فنس درمان شده بودند رفتار گرچي در آنها بعد از۱۲ روز و دسته کنترل که ماده خنثي به آنها تزريق شده بود رفتار کرچي آنها بعد از۱۳ روز قطع گرديد. بنابراين نتيجه گيري شد که درمان با طب سوزني در اين تجربه بطور موثر از کرچي مرغ جلوگيري ميکند. طب سوزني دردامپزشکي علاوه بر درمان طيور ميتواند به حل مشکلات توليد مثل در حيوانات، اسهال در خوکها و التهاب غدد پستاني در گاوها کمک نمايد.
نکات مفيد و اصلي در مراقبت از يک مرغ:
۱- ساخت يک آشيانه از کلوخ پوک که به مروور زمان نمدار شده است سپس آنرا با کاه خشک بپوشانيد.
۲- از بين بردن انگل هاي خارجي قبل از خوابيدن مرغ بر روي تخم ها
۳- به مرغ اجازه دهيد هر روز براي خوردن، نوشيدن، حرکت و پاک کردن خود از لانه بيرون بيايد.
۴- اگر لانه را ترک نکند او را مجبور به اين کار کنيد.
۵- اطمينان حاصل کنيد که او تا زمانيکه جوجه ها سر از تخم در آورند، روي تخم نشسته است.